KOMENDY

W żeglarstwie tak jak w innych dziedzinach życia porozumiewamy się za pomocą komend.Ich używanie znacznie ułatwia komunikację z załogą co odgrywa duże znaczenie podczas żeglowania.

Oto najbardziej użyteczne komendy:

- CUMY:

  1.  Komenda  :  Przygotuj cumę(szpring) dziobową/rufową do oddania
      Odpowiedź:  Jest przygotować cumę(szpring) dziobową/rufową do oddania
      Meldunek:    Cuma(szpring) dziobowa/rufowa do oddania klar - meldunek taki oznacza że jest

  2.  Komenda :   Przygotuj cumę(szpring) dziobową/rufową nabiegowo
      Odpowiedź:  Jest przygotować cumę(szpring) dziobową/rufową nabiegowo
      Meldunek:    Cuma(szpring) dziobowa/rufowa nabiegowo klar

  3.  Komenda :   Cumę(szpring) dziobową/rufową  luzuj/wybieraj/oddaj/obłóż
      Odpowiedź:  Jest cumę(szpring) dziobową/rufową  luzuj/wybieraj/oddaj/obłóż
      Meldunek:    Cuma(szpring) dziobowa/rufowa nabiegowo klar
      Komenda:    Klar na cumach(szpringach)
      Odpowiedź: Jest klar na cumach(szpringach)
 
  4. Komenda  :  Przygotuj cumę dziobową/rufową do podania na keję(do obłożenia na boję)
      Odpowiedź:  Jest przygotować cumę dziobową/rufową do poddania na keję(do obłożenia na boję)
      Komenda :   Cumę dziobową/rufową  na keję/boję
      Odpowiedź: Jest cumę dziobową/rufową  na keję/boję
 
  5.  Komenda   : Wybierz luz na cumach(szpringach)
       Odpowiedź :Jest wybierz luz na cumach(szpringach)


-ODBIJACZE:
  
 1.   Komenda    :Odbijacze na lewą/prawą burtę
       Meldunek   : Odbijacze na lewej/prawej burcie

  2.  Komenda    :Chroń odbijaczem lewą/prawą burtę
       Odpowiedź :Jest chroń odbijaczem lewą/prawą burtę

  3.  Komenda    :Odbijacze na pokład
       Meldunek    :Odbijacze na pokładzie
       

- DESANT:
 
  1.   Komenda   : Desant na pokład(na keję)
        Odpowiedź: Jest desant na pokład na keję
        Komenda   : Dziób(rufa) prawo/lewo na wodę
        Odpowiedź : Jest dziób rufa prawo/lewo na wodę
        Komenda   : Chroń dziób/rufę/burtę
        Odpowiedź : Jest chroń dziób rufę burtę

- PAGAJE:

   1.   Komenda   : Przygotować pagaje
        Odpowiedź : Jest przygotować pagaje
   2.  Komenda    : Pagaje chwyć
        Komenda    : Pagaje lewy/prawy naprzód/wstecz
        komenda    : Pagaje prawy/lewy naprzód lewy/prawy wstecz - gdy chcemy dokonać obrotu jachtu
        Komenda    : Pagaje hamuj - oznacza pióra w wodę
        Komenda    : Pagaje basta

- ŻAGLE:

  a) stawianie

  1.  Komenda  :  Przygotuj grota/foka do stawienia.
      Odpowiedź:  Jest przygotować grota/foka do stawienia
      Meldunek  :  Grot/fok do stawienia klar - taki meldunek oznacza że żagiel jest gotowy do postawienia(fał i buchta są zdjęte z knagi)


  2.  Komenda :   Grota/foka staw
      Odpowiedź:  Jest grota foka staw
      Meldunek  :  Grot/fok po stawieniu klar
      Komenda  :   Klar na fałach
      Odpowiedź:  Jest klar na fałach
 
b) praca żaglami(wybieranie,luzowanie,żagle na wiatr - hamowanie żaglami)

  1.  Komenda  : Prawy/lewy foka szot wybieraj/luzuj
      Odpowiedź: Jest prawy/lewy foka szot wybieraj/luzuj
 
  2. Komenda  :Prawy/lewy foka szot wybierz/luz
     Odpowiedź:Jest prawy/lewyfoka szot wybierz/luz różnice pmoiędzy wybieraj/wybierz luzuj/luz

      Różnice:
        - wybieraj => wybieraj do pracy, szotmen wybiera żagiel w sposób najbardziej optymalny
        - wybierz => szotmen wybiera żagiel na blachę tak że aż szoty trzeszczą
        - luzuj     => szotmen luzuje żagiel do pracy, luzuje żagiel w sposób najbardziej optymalny
        - luz        => szotmen puszcza szot fok jest wyluzowany

   3. Komenda   : Fok/Grot prawo/lewo na wiatr - wystawiamy żagle na wiatr po przeciwnych stronach, jacht zaczyna hamować
      Odpowiedź : Jest fok/grot prawo lewo na wiatr
      Komenda    : Fok/grot luz
      Odpowiedź : Jest fok grot luz

  c) zrzucanie:
   
  1.  Komenda  :  Przygotuj foka/grot do zrzucenia
      Odpowiedź:  Jest przygotować foka/grota do zrzucenia
      Meldunek  :  Fok/grot do zrzucenia klar - taki meldunek oznacza że żagiel jest gotowy do zrzucenia(fał i buchta są zdjęte z knagi)


  2.  Komenda :  Fok/Grot staprecz
      Odpowiedź:  Jest fok/grot precz
      Meldunek  :  Fok/grot po zrzucenia klar
      Komenda  :  Klar na fałach
      Odpowiedź:  Jest klar na fałach

- ZWROT PRZEZ SZTAG:
    
        Komenda  : Do zwrotu przez sztag
        Odpowiedź: Jest do zwrotu przez sztag - cała załoga jednym głosem odpowiada na polecenie powodując popłoch wśród dzikich kaczek na zimowisku barek :)
        Komenda  : Prawy/lewy(w zależności od halsu) foka szot luz
        Odpowiedź: Jest prawy/lewy(w zależności od halsu) foka szot luz
        Komenda  : Prawy/lewy(w zależności od halsu) foka szot wybieraj
        Odpowiedź: Jest prawy/lewy(w zależności od halsu) foka szot wybieraj

- ZWROT PRZEZ RUFĘ:
   
        Komenda  : Do zwrotu przez rufę
        Odpowiedź: Jest do zwrotu przez rufę - .jak wyżej
        Komenda  : Prawy/lewy(w zależności od halsu) foka szot wybieraj
        Odpowiedź: Jest prawy/lewy(w zależności od halsu) foka szot wybieraj
        Komenda  : Prawy/lewy(w zależności od halsu) foka szot luzuj
        Odpowiedź: Jest prawy/lewy(w zależności od halsu) foka szot luzuj

EGZAMIN NA ŻEGLARZA JACHTOWEGO - Na czym polega?

Zanim opowiem o tym na czym polega egzamin na żeglarza jachtowego, warto najpierw wyjaśnić czym on jest i do czego upoważnia.

Patent żeglarza jachtowego - dokument uprawniający do:

• prowadzenie jachtów żaglowych (które mogą być wyposażone w pomocniczy napęd mechaniczny) po wodach śródlądowych,
• prowadzenie jachtów żaglowych (które mogą być wyposażone w pomocniczy napęd mechaniczny) o długości kadłuba do 12 m po morskich wodach wewnętrznych oraz pozostałych wodach morskich w strefie do 2 m od brzegu, w porze dziennej.

Do takiego egzaminu może przystąpić każdy kto ukończył 14 lat.
Owy egzamin w wielu miejscach przebiega w różny sposób, ale są pewne kwestie, które bez względu na miejsce zdawania nie zmieniają się.

Jest on podzielony na dwie części:
1.TEORETYCZNĄ - czyli test składający się z 75 pytań, na którego rozwiązanie mamy zazwyczaj 90 min.
Zakres pytań obejmuje sześć przedmiotów:

• PRZEPISY- wszelkie aspekty prawa drogi, poza tym uprawnienia żeglarza jachtowego – bo właśnie takie chcecie na tym egzaminie zdobyć. Do tego nauczcie się paru podstawowych znaków  i sygnałów dźwiękowych (żółte i biało czerwone romby wskazujące drogę, zakaz cumowania, uwaga, zmieniam kurs w prawo/lewo, wzywam pomocy i nie wiadomo czemu popularny: „moje maszyny pracują wstecz”)
• METEOROLOGIA -zjawiska zwiastujące załamanie pogody z rozpoznaniem kowadła burzowego (chmury cumulonimbus) na czele, jak można uzyskać prognozę pogody i o co chodzi z czerwonym, lub żółtym kolorem zachodzącego słońca.Przyda się też znajomość kierunku w którym wieje bryza
•  RATOWNICTWO - tego raczej nie trzeba tłumaczyć, warto nauczyć się wszystkiego związanego z tym zagadnieniem
• TEORIA ŻEGLOWANIA- wiatry: rzeczywisty, własny i pozorny; siły działające na ster i kursy względem wiatru. Warto też wiedzieć coś o stateczności jachtu.
• LOCJA - Oznakowanie szlaku żeglownego, znaki kardynalne i o co chodzi ze śluzami.
• BUDOWA JACHTU -olinowanie ruchome i stałe, wanty, sztagi, szoty wały. Te nazwy brzmią dla nowicjusza bardzo egzotycznie, ale nie jest ich wiele, w dodatku używa się ich na co dzień podczas pływania.. Dobrze jest też wiedzieć jakie części ma kadłub oraz - poza nazwą dziobu i rufy -wiedzieć co to kokpit, czy achterpik.

2.PRAKTYCZNĄ - obejmuje ona prace bosmańskie oraz manewry na wodzie.

•  Prace bosmańskie - zaliczane są przed dniem w którym jest egzamin. W ich skład wchodzą przede wszystkim węzły:
   -ratowniczy (dwa sposoby),
  -knagowy,
  -ósemkowy,
  -refowy,
  -szotowy,
  -flagowy,
  -rożkowy,
  -sztyk,
  -wyblinka,
  -cumowy żeglarski,
  -buchta  
• Manewry- dzielą się na wykonywane na żaglach i na silniku

Manewry na żaglach:
 - zwrot przez sztag,
- zwrot przez rufę,
- odejście od nabrzeża,
- dojście do nabrzeża,
- alarm „człowiek za burtą”.
 Manewry dodatkowe:
- dojście do boi,
- odejście od boi,
- stawanie na kotwicy,
- zejście z kotwicy,
- stawanie w dryf.



Manewry na silniku:                    
- odejście od nabrzeża,
- dojście do nabrzeża,
- alarm „człowiek za burtą”.
 Manewry pomocnicze:
- dojście do boi,
- odejście od boi,
- holowanie jachtu.
      

WĘZŁY

 

1.ÓSEMKA-stosowany jako zgrubienie na końcach szotów uniemożliwiające wyszorowanie się liny z bloku, kipy. Z reguły ósemkę wiążemy na końcu szotów foka i na linie talii szota grota.

2.WĘZEŁ PROSTY=PŁASKI - znajduje zastosowanie do łączenia lin o zbliżonej grubości.
Przy wiązaniu należy uważać aby nie zawiązać węzła fałszywego, nazywanego czasem złodziejskim lub babskim.
Liny biegowe (pracujące) muszą być po tej samej stronie, pracować na jednej osi a końcówki po drugiej stronie. Jeśli będą skrzyżowane, węzeł będzie się rozwiązywał.

 3.WĘZEŁ RATOWNICZY - Należy bezwzględnie umieć go zrobić - umiejętność szybkiego wiązania na sobie obowiązuje każdego żeglarza.Wiążemy go jedną ręką. Służy do zabezpieczenia człowieka w czasie pracy w trudnych warunkach - na pokładzie, za burtą lub na wysokości. Węzeł się nie zaciska. Przy jego robieniu pilnujmy się, aby lina nie zacisnęła się nam na nadgarstku. Węzeł wiążemy końcami palców.

4.WĘZEŁ SZOTOWY - Węzeł znajduje zastosowanie do połączenia końca liny z uchem - np. wiązanie szota do rogu szotowego żagla. Jest łatwy w rozwiązywaniu. Nie należy go stosować przy linach o gładkich śliskich powierzchniach oraz mocno obciążonych, narażonych na szarpanie.

5.WĘZEŁ FLAGOWY - Węzeł służy do łączenia dwóch lin lub liny z kauszą. Jest łatwy do wiązania a dzięki pozostawionej pętelce błyskawiczny w rozwiązaniu. Wystarczy pociągnąć odpowiednio mocno za wolny koniec liny, by węzeł całkowicie się rozwiązał.

6.ZWIĄZ WANTOWY - Służy do łączenia dwóch lin o różnych średnicach. Wytrzymuje duże obciążenie. Węzeł można stosować do awaryjnej naprawy zerwanej wanty przy pomocy dodatkowego kawałka stalowej liny (tzw. stalówki). Węzła tego nie należy stosować na stałe.

 

 7.WĘZEŁ ROŻKOWY - Znajduje zastosowanie przy klarowaniu fałów żagli. Po odłączeniu fału żagla koniec fału zakończony kauszą należy wsunąć w przygotowaną część węzła. Luźny koniec należy wybrać i obłożyć na knadze.

 

 

 

 

 

TEORIA ŻEGLOWANIA

  W tym poście przedstawię prawdopodobnie najtrudniejsze zagadnienie w żeglarstwie czyli TEORIĘ ŻEGLOWANIA. Standardowo znajdą się tutaj tylko niezbędne podstawy. Teoria żeglowania jest ściśle związana z fizyką, której szczerze nienawidzę, jednak rzeczy tutaj pokazane przy odrobinie chęci można łatwo zrozumieć.

Wiatr:

• Wiatr rzeczywisty WR – to naturalny ruch powietrza wywołany różnicą ciśnienia, (odczuwalny gdy stoimy)
• Wiatr własny WW – to wiatr wytwarzany podczas ruchu (odczuwany gdy się ruszamy, np. podczas jazdy na rowerze,). Wiatr własny jest tym silniejszy im szybciej się poruszamy. (Jak powiedział mi kiedyś kpt. Piwnicki, dzięki niemu możemy przeziębić wielbłąda na pustyni).
• Wiatr pozorny WP –to wypadkowa wiatru rzeczywistego i własnego (gdy wieje wiatr naturalny, a my się poruszamy)

Płynąc jachtem zawsze odczuwamy wiatr pozorny, a nie rzeczywisty. Wiatr pozorny jest zawsze ostrzejszy (wieje bardzie od dziobu) niż wiatr rzeczywisty.

Kursy jachtu względem wiatru

Każdy kurs względem wiatru może być lewego lub prawego halsu. Hals to określenie strony z której wije wiatr. Jak wieje z lewej strony - to płyniemy lewym halsem, jak wieje z prawej to płyniemy prawym halsem. A co jak wieje z tyłu (fordewind)? Do określenia halsu służy nam żagiel główny (grot). Jak jest po prawej stronie, czyli wiatr wieje na niego z lewej to płyniemy lewym halsem, jak grot jest po lewej, czyli wiatr wieje z prawej strony to płyniemy prawym halsem.
Gdy nie mamy grota i płyniemy na  samym foku to oczywiście on wskazuje nam hals. To bardzo ważne którym halsem płyniemy bo od tego będzie zależało czy mamy pierwszeństwo przed innym jachtem czy nie.

RANKING SZANT- Czyli 5 najlepszych szant (według mnie)

Czas teraz na coś luźniejszego więc zapraszam na ranking moich ulubionych szant.

MIEJSCE 5. ->  BURZA, PERŁY I ŁOTRY

MIEJSCE 4. -> MORSKIE OPOWIEŚCI

 

MIEJSCE 3. -> HISZPAŃSKIE DZIEWCZYNY

MIEJSCE 2.-> PRZECHYŁY

MIEJSCE 1. ->BITWA

BUDOWA JACHTU - Część 2

Znamy już podstawową budowę żaglówki, ale nie będziemy się ograniczać. Jest jeszcze dużo rzeczy z trudnymi nazwami, więc zapraszam na część 2 budowy jachtu.

Zacznijmy może od klasyfikacji żaglówek, ponieważ możemy zrobić to na wiele sposobów.
Dzielimy je ze względu na:

·        Rodzaje ożaglowania 

 

    

 

  

·  Żagle pomocnicze

    

  

 

 

 

·   Typy osprzętu żaglowego 

 

 

Kolejną ważną sprawą jest budowa żagla. Najczęściej jednak w żeglarstwie rekreacyjnym używa się żagli trójkątnych, których budowę przedstawiam poniżej.

Pod koniec jeszcze kilka słów o drobnym osprzęcie, który mocuje poszczególne elementy ożaglowania. W jego skład wchodzą:

o        szekle - spełniają funkcję łączników, np. łączą fały z żaglami,

o        kausze - metalowe okucia wzmacniające pętle kończące fały bądź szoty,

o        krętliki - metalowe elementy umożliwiające obrót zamocowanych do nich bloczków, bardzo przydatne zwłaszcza przy talii grota, która lubi się skręcać uniemożliwiając płynne luzowanie lin.

a. knaga

b. kipa

c. kabestan z korbą

d. półkluza

e. kluza

f. podwięź burtowa

g. sztagownik

h. ściągacz

BUDOWA JACHTU- Część 1

Na dobry początek przedstawiam podstawową budowę jachtu - czyli najważniejszą rzecz którą trzeba znać  przed wejściem na pokład. 

Rys.1 Budowa jachtu kabinowego

Rys.2 Części kadłuba jachtu kabinowego

Pod pokładem:

• koja - miejsce do spania,
• jaskółki - półeczki, schowki służące do przechowywania prowiantu, rzeczy osobistych załogi,
• zenza - przestrzeń pod podłogą gdzie może gromadzić się woda z przecieków, bądź nieszczelności dolnej części kadłuba. O ile drobne nieszczelności są uciążliwe i zmuszają do wypompowania wody o tyle większe mogą grozić zatopieniem jachtu. Dlatego trzeba kontrolować co dzieje się pod podłogami w kabinie, jeżeli zauważymy gromadzącą się tam wodę to trzeba ustalić jakie jest tempo jej nabierania i czy to nie grozi zatopieniem jachtu.
• bakisty - schowki o większych wymiarach niż jaskółki, usytuowane zwykle pod kojami.  

Skoro już znamy podstawowe części budowy jachtu, to czas teraz przejść do najważniejszej rzeczy czyli takielunku.

Takielunek=osprzęt żaglowy:

• Maszt   

• Bom-pozioma belka zamocowana przegubowo jednym końcem (piętą) w maszcie lub sztagu. Jej drugi koniec zwany nokiem, jest wolny. Do bomu mocowany jest dolny lik żagla. Jego zadaniem jest nadanie odpowiedniego kształtu żaglowi oraz umożliwienie nim manewrowania poprzez olinowanie ruchome.

 

• Olinowanie stałe

 

• Olinowanie ruchome

 

• Kosz dziobowy
• Drabinka rufowa, dziobowa lub burtowa
• Kosz rufowy
• sztormrelingi -składają się ze słupków i stalówek zamocowanych na pokładzie i chroniących załogę przed zmyciem za burtę
• handrelingi -uchwyty służące do przytrzymania się podczas przemieszczania po pokładzie w cięższych warunkach pogodowych (przechyły, fala), usytuowane na na pokładzie nadbudówki lub w kabinie pod sufitem i na ścianach.